Het was weer vrijdag vandaag, en het was een goede. Met sneeuw en de Dag van de Bijbel – en Andere Onnuttige Kennis. Door mijn bezoekje eerder dit jaar aan Sevilla komt bij deze atheist het religieuze gevoel weer volledig terug. In plaats van een feestdag-waarvan-niemand-eigenlijk-meer-weet-waar-hij-vandaan-komt, is de week voor pasen daar het evenement van het jaar, een soort collectief religieus orgasme. In de week voor Pasen (de Semana Santa) houden de diverse broederschappen van de verschillende kerken processies.
Elke processie heeft zijn eigen route door de stad, maar alle processies volgen in het centrum min of meer dezelfde route. Het toeval wilde dat ik tijdens de Semana Santa midden in het centrum woonde en dat heb ik geweten. Op de meest willekeurige momenten van de dag en de nacht was het onmogelijk om je huis in of uit te gaan. De bijzondere sfeer die dan in de stad hangt (en de geur van wierook en de klank van schelle trompetten) raakten me.
Een processie bestaat uit verschillende onderdelen. Om te beginnen is er het kruis van de broederschap gevolgd door de Nazarenos: de mensen van het broederschap die boete doen. Nazarenos dragen een grote puntmuts die het gezicht helemaal bedekt, zodat ze anoniem boete kunnen doen, sommigen lopen op blote voeten of sokken, anderen op schoenen, sommigen met een kruis, anderen zonder. Ieder doet het op zijn eigen manier, maar allemaal anoniem in hetzelfde Ku-Klux-Klan-achtige pak. Dan komt het Jezus beeld, elk beeld beeldt een deel van het lijden van Jezus uit. In het centrum komen al die beelden in de volgorde van het lijdensverhaal voorbij. Die Jezusbeelden zijn echt waanzinnig groot. In het filmpje krijg je er een beetje een beeld van. De beelden (ook de Mariabeelden) worden gedragen door mannen, zij tillen de beelden op hun hoofd. Doordat ze op de maat van de muziek lopen, lijken de beelden te dansen door de straten. Voorop het beeld zit een soort klopper waarmee de mannen onder het beeld (die helemaal niets zien) aangestuurd worden. Je hoort ze in het filmpje ook tegen de mannen praten. Het centrum van Sevilla is niet al te ruim opgezet, dus het is een hele kunst om de beelden door de straten te manoeuvreren.
Na het Jezusbeeld komt meestal de band die zorgt dat iedereen in de maat loopt. Zij bepalen ook het tempo van de processie. Dan komen er nog meer Nazarenos en tot slot een Mariabeeld. Ergens in de optocht lopen ook nog mannen met kaarsen en wierook, veel wierook, dat is goed voor de algehele sfeer van heiligheid.
Als je de Semana Santa filmpjes op yourube bekijkt, valt op hoe vol de Spanjaarden van de beelden zijn. Driekwart van de filmpjes bestaan uit close ups van de gezichten van Jezus en Maria. Er wordt ook niet bepaald devoot over de beelden gepraat: de Maria van Macarena is de knapste, en één van de Jezussen uit Triana is zo’n lekker ding, dat het de Jezus van de homo’s genoemd, omdat zij en masse uitlopen om hem te bekijken. Hoewel het taalgebruik aards is, is de devotie wel echt. Maria (vooral die van Macarena) en Jezus worden tijdens de processies vanaf de balkons toegezongen (hier een voorbeeld van een vrouw die Jezus toezingt , ze begint op ongeveer 1:48 en je ziet haar hoofd tussen de hoofden van Jezus en de Romeinse soldaat). Ondertussen staat de processie stil of blijft langzaam op de maat van de muziek heen en weer bewegen.
Hoewel ik destijds ook al erg onder de indruk was van de Semana Santa, realiseer ik me nu eigenlijk pas wat ik toen, als 19-jarige, meegemaakt heb. Het is niet een feest waar je al toerist makkelijk tussen komt, alle hotels van de stad zitten in die week hutje-mudje-vol, bovendien is de stad een gekkenhuis, zo vol met mensen en alles is gesloten. Als toerist zou ik echt gillend gek geworden zijn, maar nu het me zo overkwam en ik met mijn niet-Spaanse vrienden en minder religieuze Spanjaarden ook nog normale dingen kon doen, was het wel heel erg bijzonder. Deze specifieke muziek en de geur van echte, zware, kerkwierook geven mij nog steeds direct kippenvel en dan sta ik weer even om vier uur ‘s nachts op straat, omdat ik mijn huis niet kan bereiken door een processie die langs komt.