Als wagenziektekneus zorgde ik altijd dat ik voor in de bus zat. Ik had mijn pilletjes altijd op tijd genomen en mijn kaakjes bij de hand, voor het geval dat. Doordat ik voorin de bus zat, zat ik ook eerste rang wat betreft het Chinese verkeer. Aangezien Shanghai tot Nanjing een soort grote, aan elkaar gebouwde randstad is, is het verkeer overal druk en chaotisch. En natuurlijk zijn er (soms ondoorgrondelijke) verkeersregels die verschillen van de Nederlandse, maar vooral de houding ten opzichte van het verkeer is China anders dan in Nederland.
In Nederland zijn de verkeersregels heilig en beroepen we ons als verkeersdeelnemers maar al te graag op onze rechten. In China zijn de verkeersregels niet heilig, maar een soort handige handreiking, verder kijk je welke ruimte het verkeer je geeft en die ruimte neem je. Onze buschauffeurs, maar ook de andere bestuurders, zijn stoicijns. Alleen in Shanghai is het verkeer zo druk dat de regel “het verkeer is als het water” niet op ging en de chauffeur zo nu en dan de wanhoop nabij was.
Een mooi voorbeeld van de ruimte in het verkeer nemen zoals hij komt of “het verkeer is als het water”, was bij ons hotel in Zuzhou. Als we het terrein van het hotel af wilden, reed de chauffeur gewoon langzaam de afrit af, zonder links of rechts te kijken, het verkeer paste zich aan aan die bus die de weg op kwam. Dat ging zelfs zo ver dat de chauffeur de zesbaansweg tot de rechterbaan niet helemaal over kon steken. Maar de middelste baan van het tegenliggend verkeer was vrij, dus nam hij die baan. Toen er genoeg ruimte was, ging hij gewoon naar rechts en reed hij waar hij moest rijden. Niemand keek hiervan op, geen boos getoeter van de tegenliggers, geen gebaren, geen verschrikte blikken. Er wordt wel veel getoeterd in het Chinese verkeer, heel veel, maar dat is meer een soort “hallo allemaal, ik kom eraan”-toeter. En dan nog niet eens “ik kom eraan, ga allemaal aan de kant”-toeter en al helemaal geen “Mongool wat doe je nu?”-toeter. Als we met een groep Nederlanders liepen tussen de Chinezen en er klonk een toeter, dan sprongen de Nederlanders direct aan de kant, de Chinezen niet, die pasten niet eens hun route aan. Stoicijns, dat zei ik.
Op de snelweg hanteren ze een soort ‘Keep your lane’ system. Boven de weg staan borden: een strook voor auto’s, een strook voor bussen en vrachtwagens en stroken voor alleen vrachtwagens. Maar ook hier geldt dat het een richtlijn is. Als onze bus op de busstrook zit en er zit een langzame vrachtwagen voor hem, dan kan hij kiezen: links of rechts inhalen. Het gevolg is dat overal verkeer is, dat overal tussen piept en dat je als westerling gillend gek wordt. De Chinezen niet, die blijven ook hier gewoon stoicijns.

Werkt het ook, deze andere benadering van verkeer? Tja, op gevaarlijke plekken en bij benzinestations staan wrakken en overal flikkeren politielichtjes als waarschuwing. We hebben in Shanghai een paar ongelukken gezien, dus het is geen garantie voor succes.

De metro in Nanjing was overigens mooi, overzichtelijk en schoon. Alleen met een grote hoeveelheid geboden al op het station:
De verboden binnen de metro waren nog talrijker: do not chase and create disturbance en wonderlijk genoeg was het pas gevaarlijk op de rails als je al in de wagon was.